झापाको बुद्धशान्ति गाउँपालिका–३, डाँडागाउँमा एक जंगली भाले हात्ती मृत फेला पर्नु सामान्य घटना होइन। लालबहादुर रसाइलीको खेतमा भेटिएको उक्त हात्तीको मृत्युले फेरि एकपटक मानव–वन्यजन्तु सम्बन्ध कति संवेदनशील र जटिल बन्दै गएको छ भन्ने तीतो यथार्थ उजागर गरेको छ। जंगलका राजाजस्तै मानिने हात्ती यसरी खेतको बीचमा निस्पन्द देखिनु आफैंमा दुःखद र चिन्ताजनक दृश्य हो।
घटनाको जानकारी प्राप्त हुनासाथ ईलाका प्रहरी कार्यालय बुधबारेबाट प्रहरी सहायक निरीक्षक गेहनाथ तिम्सिनाको कमाण्डमा खटिएको टोलीले घटनास्थल सुरक्षित गर्नु सकारात्मक कदम हो। साथै, डिभिजन वन कार्यालय भद्रपुरलाई जानकारी गराइनु र वन कार्यालयको टोलीबाट मुचुल्का तथा अनुसन्धान प्रक्रिया अघि बढाइने तयारी हुनु राज्य संयन्त्रको जिम्मेवारीपूर्ण उपस्थिति पनि हो।
तर, यहाँ प्रश्न उठ्छ—किन बारम्बार यस्ता घटना दोहोरिरहन्छन् ? प्रारम्भिक अनुमानअनुसार करेन्ट लागेर हात्ती मरेको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। यदि यो सत्य सावित भयो भने, यो केवल एउटा हात्तीको मृत्यु मात्र होइन, वन्यजन्तु संरक्षणमा हाम्रो कमजोरी र गैरजिम्मेवार व्यवहारको प्रत्यक्ष प्रमाण हुनेछ। खेत जोगाउने नाममा बिछ्याइने अवैध विद्युत् तारले न केवल वन्यजन्तु, कहिलेकाहीँ मानव जीवनसमेत जोखिममा पार्ने गरेको यथार्थ हामीले पटक–पटक देख्दै आएका छौँ।
हात्तीको वास्तविक मृत्युको कारण पोस्टमार्टम तथा वन कार्यालयको विस्तृत अनुसन्धानपछि मात्रै खुल्ने भनिएको छ। त्यसैले अनुसन्धान निष्पक्ष, वैज्ञानिक र पारदर्शी हुन जरुरी छ। दोषी पाइएमा कानुनी दायरामा ल्याउनु र भविष्यमा यस्ता घटना नदोहरिन कडा नियमन गर्नु आजको आवश्यकता हो।
वन्यजन्तु र मानवबीचको द्वन्द्व समाधान नगरी दिगो विकासको कुरा गर्नु आत्मवञ्चना मात्र हुनेछ। झापाको यो घटनाले राज्य, स्थानीय तह र नागरिक सबैलाई आत्मसमीक्षा गर्न बाध्य बनाएको छ—हामी विकास र सुरक्षाको नाममा प्रकृतिप्रति कति जिम्मेवार छौँ ? हात्तीको मौन मृत शरीरले यही गहिरो प्रश्न छोडेर गएको छ।
एनएमबि न्यूज युटयुबमा पनि उपलब्ध छ । तपाई यहाँ क्लिक गरेर सब्सक्राइब गर्न सक्नुहुनेछ । साथै फेसबुक र ट्वीटरमार्फतपनि हामीसँग जोडिन सक्नुहुनेछ ।
बङ्गलादेश पुगेका नेपाली फुटबल खेलाडीलाई कोरोना
२०७७ कार्तिक २७ गते बिहिवार
काठमाडौंको चोभारमा सुक्खा बन्दरगाह निर्माण तीव्र
२०७७ मङ्सिर २८ गते आइतवार
प्यान नम्बर लिनेको संख्या झण्डै साढे ४० लाख
२०७८ असार ७ गते सोमवार
नेपालीलाई कोरिया खुकुलो बनाइयो
२०७७ चैत्र २५ गते बुधवार